Der Namenstag ist ein jährlich wiederkehrender Gedenktag, an dem der Namensträgerin oder dem Namensträger eines bestimmten Heiligen gedacht wird. In vielen Regionen, vor allem in katholisch geprägten Gegenden, hat der Namenstag eine ähnliche soziale Funktion wie der Geburtstag und ist historisch eng mit der Heiligenverehrung und liturgischen Kalendern verbunden.
Ursprünge in der Antike und der Frühkirche
Die Wurzeln der Tradition reichen in die frühe Christenheit zurück. Schon im 4. Jahrhundert empfahlen Kirchenväter, bei der Namenswahl christliche Märtyrer und Heilige als Vorbilder zu berücksichtigen, um die Getauften unter den Schutz eines Namenspatrons zu stellen. Im kirchlichen Kalender wurden Heilige in der Regel an ihrem Todestag, dem Datum ihres Eintritts in das ewige Leben, erinnert. Dieser Gedenktag wurde dann lokal oder regional als „Namenstag“ derjenigen begangen, die den Namen des Heiligen trugen.
Entwicklung im Mittelalter und frühe Neuzeit
Im Mittelalter gewann der Namenstag an Bedeutung: Taufen, Festtage und die Kirchenbücher verknüpften persönliche Namen mit liturgischen Gedenktagen. Viele Eltern ließen ihre Kinder nach einem Heiligen benennen, dessen Gedenktag nahe dem Taufdatum lag, wodurch Namenstag und Tauftermin oft zusammenfielen. Während der Gegenreformation und durch die verstärkte Pflege des Heiligenkults festigte sich die Praxis weiter; in manchen Regionen übertraf die Namenstagsfeier sogar die Bedeutung des Geburtstags.
Funktion und Bedeutung in Gesellschaft und Kirche
Der Namenstag erfüllt mehrere Funktionen: religiös ist er ein Erinnerungstag an Vorbilder des Glaubens und an die Zugehörigkeit zur „Gemeinschaft der Heiligen“; sozial ist er Anlass für Gratulationen, Besuche und Geschenke. In ordensgemeinschaftlichen Kontexten ersetzt der Gedenktag des Ordensnamens oft den persönlichen Geburtstag und markiert die spirituelle Identifikation mit einem Heiligenpatron. Zugleich spiegeln Namenstage lokale Kirchenpraxis, Volksfrömmigkeit und familiäre Gewohnheiten wider.
Regionale Unterschiede und moderne Bedeutung
Namenstagstraditionen variieren stark nach Konfession und Region. In katholischen Ländern wie Polen, Kroatien oder Teilen Österreichs und Süddeutschlands sind Namenstagsfeiern oft lebendiger als in stärker säkularisierten oder protestantisch geprägten Gegenden. Moderne Namenslisten und Online‑Kalender haben die Verbreitung standardisierter Namenstagsdaten gefördert, doch regionale Varianten bleiben verbreitet. Heute sind Namenstage sowohl religiöse Erinnerungen als auch kulturelle Brücken zu alter Brauchtumspraxis
01.01. – Neujahr; Maria
02.01. – Makarius; Gregor; Otfried; Dietmar
03.01. – Genoveva; Odilo; Irma
04.01. – Angelika; Christiane
05.01. – Emilia; Johann Nepomuk
06.01. – Heilige Drei Könige; Nikolaus (regional)
07.01. – Reinhold; Valentin
08.01. – Severin; Erhard; Gudula
09.01. – Adrian; Julian; Alice
10.01. – Paul; Leonie
11.01. – Theodor; Hyginus
12.01. – Ernst; Tatjana; Xenia
13.01. – Hilarius; Jutta
14.01. – Felix; Rainer
15.01. – Arnold; Mauro
16.01. – Marcel; Antonius
17.01. – Antonius; Roswitha
18.01. – Margareta; Uwe
19.01. – Mario; Marta
20.01. – Fabian; Sebastian
21.01. – Agnes; Inge
22.01. – Vinzenz; Moritz
23.01. – Emerich; Urban
24.01. – Franz von Sales
25.01. – Paulus (Fest der Bekehrung); Berenike
26.01. – Albrecht; Theophilus
27.01. – Angela; Gisela
28.01. – Kunigunde; Valentin
29.01. – Martinus; Katharina
30.01. – Simeon; Martina
31.01. – Johannes Bosco; Marcella
01.02. – Hannelore; Brigid
02.02. – Presentation (Mariä Lichtmess); Siegbert
03.02. – Blasius; Gilbert
04.02. – Andreas; Gilbert
05.02. – Agatha; Adelheid
06.02. – Dorothea; Paulinus
07.02. – Romuald; Richard
08.02. – Josefine; Karolina
09.02. – Apollonia; Konstantin
10.02. – Scholastika; Hermann
11.02. – Melchiades; Bernadette
12.02. – Modestus; Eulalia
13.02. – Albin; Gordian
14.02. – Valentin; Cyril (regional)
15.02. – Claude; Sigisbert
16.02. – Juliana; Gilbert
17.02. – Alexis; Donatus
18.02. – Simeon; Bernward
19.02. – Gilbert; Luitgard
20.02. – Margareta; Ada
21.02. – Peter Damian; Severin
22.02. – Petrus; Paul (regional)
23.02. – Polykarp; Emerentiana
24.02. – Matthias (regional)
25.02. – Walburga; Gabriel
26.02. – Tertullian; Pauline
27.02. – Honoratus; Gaugericus
28.02. – Romanus; Oswald
29.02. – (Schaltjahr-spezifische Zuordnung; oft derselbe Gedenktag wie 28.02. oder 01.03.)
01.03. – Albin; David
02.03. – Agnes (regional)
03.03. – Kunigunde; Laszlo
04.03. – Casimir; Lucius
05.03. – Perpetua; Adrian (regional)
06.03. – Colette; Klemens
07.03. – Thomas von Aquin; Perpetua (regional)
08.03. – Johannes von Gott; Gertrud
09.03. – Frances; Dominik (regional)
10.03. – Eulalia; Masa
11.03. – Eulogius; Bertilla
12.03. – Gregor; Maximilian
13.03. – Ida; Ansfried
14.03. – Artemius; Mathilda
15.03. – Louise; Louise (regional)
16.03. – Heribert; Patroclus
17.03. – Patrick; Gertrude (regional)
18.03. – Cyprian; Robert
19.03. – Josef; Josephine
20.03. – Cuthbert; Fabian
21.03. – Benedikt; Rupert
22.03. – Lea; Lea (regional)
23.03. – Turibius; Victor
24.03. – Gabriel; Oscar
25.03. – Verkündigung Mariä; Maria (regional)
26.03. – Eustachius; Ludger
27.03. – Rupert; Pelagia
28.03. – Gontram; Gunther
29.03. – Jonas; Eberhard
30.03. – Gladys; Zacharias
31.03. – Balbina; Benjamin
01.04. – Hugo; Hugo (regional)
02.04. – Franca; Georg
03.04. – Richard; Theophilus
04.04. – Isidore; Richard (regional)
05.04. – Vincent; Ulrich (regional)
06.04. – Marcellus; Wilhelm
07.04. – Ezechiel; Rufus
08.04. – Dionysius; Don
09.04. – Wilhelmina; Ida (regional)
10.04. – Leonhard; Pulcheria
11.04. – Stanislaus; George (regional)
12.04. – Zenon; Valeria
13.04. – Ida; Martinian
14.04. – Justin; Tiburtius
15.04. – Bernhard; Pius
16.04. – Benedikt; Benedicta
17.04. – Anicetus; Rudolf
18.04. – Apollinaris; Gerlach
19.04. – Leo; Expeditus
20.04. – Agnes; Beatrice
21.04. – Conrad; Anastasia
22.04. – Soter; Zita
23.04. – Georg; Adalbert
24.04. – Fidelis; Ingrid
25.04. – Mark; Anselm
26.04. – Cleophas; Cletus
27.04. – Zita; Aurelian
28.04. – Petrus Chanel; Vitalis
29.04. – Katharina; Pia
30.04. – Pius; Maria (regional)
01.05. – Joseph the Worker; Walburga
02.05. – Athanasius; Yvonne
03.05. – Alexander; Saffron
04.05. – Florian; Irene
05.05. – Philipp; Gotthard
06.05. – Georg; Judith
07.05. – Stanislaus; Gisella
08.05. – Johann von Beverley; Michael (regional)
09.05. – Gregor; Pacian
10.05. – Antoninus; William
11.05. – Ignatius; Mamertus
12.05. – Leopold; Nereus
13.05. – Servatius; Achatius
14.05. – Matthias; Justin (regional)
15.05. – Isidore; Sophia
16.05. – Brendan; Brianna
17.05. – Paschal; Pascal
18.05. – Eric; Eric (regional)
19.05. – Crispin; Theodosius
20.05. – Bernadette; Bernard
21.05. – Constantin; Helena
22.05. – Rita; Germanus
23.05. – Desiderius; Donatus
24.05. – Maria Ausiliatrice; Vincent (regional)
25.05. – Bede; Gregory (regional)
26.05. – Philip Neri; Augustine (regional)
27.05. – Augustinus; Guliana
28.05. – Germanus; Germain
29.05. – Theobald; Theodora
30.05. – Ferdinand; Trudo
31.05. – Petronella; Hermes
01.06. – Justus; Angela
02.06. – Blandina; Erasmus
03.06. – Kevin; Charles
04.06. – Clotilda; Dorothea (regional)
05.06. – Boniface; Boniface (regional)
06.06. – Norbert; Norberta
07.06. – Robert; Gilbert (regional)
08.06. – Medard; Elvira
09.06. – Ephraim; Columba
10.06. – Gisela; Margaret (regional)
11.06. – Barnabas; Basil
12.06. – Onuphrius; Guy
13.06. – Anthony of Padua; Anthony (regional)
14.06. – Basil; Elisha
15.06. – Vitus; Germaine
16.06. – Benno; John (regional)
17.06. – Albert; Ranieri
18.06. – Mark (regional); Leodegar
19.06. – Romuald; Juliana
20.06. – Silverius; Solomon
21.06. – Aloysius; Aloisius
22.06. – Thomas More; Mary (regional)
23.06. – Joseph Cafasso; Etheldreda
24.06. – Johannes der Täufer; John (regional)
25.06. – William; Wolfgang
26.06. – John and Paul; Pelagius
27.06. – Cyril of Alexandria; Ladislaus
28.06. – Irenaeus; Peter (regional)
29.06. – Peter und Paul; Peter (regional)
30.06. – First Martyrs of the Church of Rome; Otto
01.07. – Aaron; Andrew (regional)
02.07. – Processus; Martinian
03.07. – Thomas the Apostle (Eastern calendar); Ulpian
04.07. – Elizabeth; Calvin
05.07. – Anthony; Desiderius
06.07. – Maria Goretti; Crescentia
07.07. – Willibald; Florus
08.07. – Kilian; Candidus
09.07. – Augustine Zhao Rong; Veronica (regional)
10.07. – Rufus; Herbert
11.07. – Benedict (regional); Oliva
12.07. – John Gualbert; Veronica (regional)
13.07. – Henry; Margaret (regional)
14.07. – Camillus; Bonaventure (regional)
15.07. – Henry II; Boniface (regional)
16.07. – Our Lady of Mount Carmel; Sylvia
17.07. – Alexius; Marina
18.07. – Frederick; Arnulf
19.07. – Arsenius; Macrina
20.07. – Margaret; Elijah (regional)
21.07. – Lawrence of Brindisi; Praxedes
22.07. – Mary Magdalene; Mary (regional)
23.07. – Bridget (regional); Apollinaris
24.07. – Christina; Declan
25.07. – James the Greater; Christopher (regional)
26.07. – Joachim; Anne (regional)
27.07. – Pantaleon; Samuel
28.07. – Nazarius; Samson
29.07. – Martha; Mary (regional)
30.07. – Peter Chrysologus; Margaret (regional)
31.07. – Ignatius of Loyola; Seth
01.08. – Afra; Alfons
02.08. – Eusebius; Ivo
03.08. – Lidia; Lydia
04.08. – Dominic; Jean (regional)
05.08. – Oswald; Emmeram
06.08. – Transfiguration; Sixtus (regional)
07.08. – Gaudentius; Nazarius (regional)
08.08. – Cyriacus; Dominic (regional)
09.08. – Romanos; Teresa (regional)
10.08. – Lawrence; Donald
11.08. – Clare; Hippolytus
12.08. – Jane Frances; Serapion
13.08. – Hippolytus; Cassian
14.08. – Maximilian; Eusebius (regional)
15.08. – Maria Himmelfahrt; Assumption of Mary
16.08. – Rochus; Stephen (regional)
17.08. – Hyacinth; Lidian
18.08. – Helena; Aeithal
19.08. – John Eudes; Louis (regional)
20.08. – Bernard; Philomena
21.08. – Pius X; Timothy (regional)
22.08. – Queen (regional); Thomas (regional)
23.08. – Rose of Lima; Philip (regional)
24.08. – Bartholomew; Rupert
25.08. – Louis IX; Genesius
26.08. – Caesarius; Monica (regional)
27.08. – Monica; Augustine (regional)
28.08. – Augustine; Augustine (regional)
29.08. – John the Baptist (regional); Beatrice
30.08. – Felix; William (regional)
31.08. – Raymond; Aidan
01.09. – Giles; Giles (regional)
02.09. – Ingrid; Melchior
03.09. – Gregory the Great; Phoebus
04.09. – Rosalia; Birgitta (regional)
05.09. – Mother Teresa (regional); Bertold
06.09. – Eleutherius; Bruno (regional)
07.09. – Cloud; Regina
08.09. – Nativity of Mary; Mary (regional)
09.09. – Peter Claver; Gorgonius
10.09. – Nicholas of Tolentino; Melanie
11.09. – Protus; Ninian
12.09. – Holy Name of Mary; Most name variants
13.09. – John Chrysostom; Cyprian (regional)
14.09. – Exaltation of the Holy Cross; Cross-related names
15.09. – Ninian; Sophie (regional)
16.09. – Cornelius; Cyprian (regional)
17.09. – Hildegard; Lambert
18.09. – Joseph of Cupertino; Agapitus
19.09. – Januarius; Theodore (regional)
20.09. – Andrew Kim; Eustace
21.09. – Matthew; Matthew (regional)
22.09. – Maurice; Phocas
23.09. – Pio of Pietrelcina; Thecla
24.09. – Our Lady of Ransom; Gerard (regional)
25.09. – Sergius; Crispin (regional)
26.09. – Cosmas; Damian
27.09. – Vincent de Paul; Vincent (regional)
28.09. – Wenceslaus; Lioba
29.09. – Michael, Gabriel, Raphael (Archangels)
30.09. – Jerome; Jerome (regional)
01.10. – Remigius; Thérèse (regional)
02.10. – Guardian Angels; Angelo (regional)
03.10. – Gerard; Wolfgang (regional)
04.10. – Francis of Assisi; Petronilla
05.10. – Faustina; Placidus
06.10. – Bruno; Bruno (regional)
07.10. – Mark; Carina
08.10. – Pelagia; Bridget (regional)
09.10. – Denis; Wilfried
10.10. – Paulinus; Fortunatus
11.10. – Evaristus; Ferdinanda
12.10. – Wilfrid; Wilhelmina
13.10. – Edward; Edward (regional)
14.10. – Callistus; Teresa (regional)
15.10. – Teresa of Avila; Teresa (regional)
16.10. – Hedwig; Gallus
17.10. – Ignatius; Margaret (regional)
18.10. – Luke; Luke (regional)
19.10. – Frideswide; Isaac
20.10. – Wendelin; Ines
21.10. – Ursula; Hilarion (regional)
22.10. – John Paul II (regional); Porcarius
23.10. – John of Capistrano; Severinus
24.10. – Anthony Mary Claret; Raphael (regional)
25.10. – Crispin; Gaetano
26.10. – Alfred; Evaristus (regional)
27.10. – Frumentius; Otmar
28.10. – Simon and Jude; Simon (regional)
29.10. – Narcissus; Wolfgang (regional)
30.10. – Alphonsus; Zosimus
31.10. – Martin; Wolfgang (regional)
01.11. – Allerheiligen (All Saints); many saints' names
02.11. – Allerseelen (All Souls); commemorations
03.11. – Hubert; Martin (regional)
04.11. – Charles Borromeo; Klement (regional)
05.11. – Leon; Paphnutius
06.11. – Leonard; Leonard (regional)
07.11. – Willibrord; Willibrord (regional)
08.11. – Theodore; Geoffroy
09.11. – Dedication of Lateran Basilica; many names
10.11. – Leo the Great; Leo (regional)
11.11. – Martin of Tours; Martin (regional)
12.11. – Josaphat; Josephine (regional)
13.11. – Frances Xavier; Didacus
14.11. – Nicholas of Myra (regional); Samuel
15.11. – Leopold; Gertrude (regional)
16.11. – Margaret of Scotland; Edmund (regional)
17.11. – Hugh; Gregory (regional)
18.11. – Elizabeth of Hungary; Elizabeth (regional)
19.11. – Elizabeth (regional); Meinhard
20.11. – Edmund; Reinhold (regional)
21.11. – Presentation of Mary; Mary (regional)
22.11. – Cecilia; Cecilia (regional)
23.11. – Clement I; Clement (regional)
24.11. – Andrew Dung-Lac; Cecilia (regional)
25.11. – Catherine of Alexandria; Catherine (regional)
26.11. – Leonard; Leonard (regional)
27.11. – James; James (regional)
28.11. – Saturninus; Katherine (regional)
29.11. – Saturninus (regional); Clement (regional)
30.11. – Andrew; Andrew (regional)
01.12. – Bianca; Blanca; Edmund; Natalie; Natascha
02.12. – Bibiana; Lutz; Paulina
03.12. – Franz; Gerlinde; Xaver; Emma
04.12. – Adolf; Barbara; Christian; Osmond
05.12. – Gerald; Niels; Reinhard
06.12. – Nikolaus; Nicole; Natascha
07.12. – Josefa; Gerald (regional)
08.12. – Maria (Empfängnis); Immaculata
09.12. – Natale; Vratislav
10.12. – Melchiore; Ulrich
11.12. – Daniel; Edmund
12.12. – Fridolin; Barbara (alternativ)
13.12. – Luzia; Lucia
14.12. – Johann; Zaglul
15.12. – Viktor; Valerian
16.12. – Adelheid; Odelia
17.12. – Thaddäus; Lazarus
18.12. – Gurteen; Gatian
19.12. – Ursula; Waltrud
20.12. – Dominik; Stephan
21.12. – Thomas; Peter
22.12. – Philipp; Stephanus
23.12. – Abraham; Zacharias
24.12. – Adam; Eva; Anna
25.12. – Jesus; Noel; Christfest
26.12. – Stephanus; Stephen
27.12. – Johannes; Johannes der Täufer
28.12. – Unschuldige Kinder; Innocentia
29.12. – Thomas Becket; Damaris
30.12. – Egid; Roger
31.12. – Sylvester; Silvester
tumblr
jestetterzipfel.de ist ein Angebot von
Oliver Irmer
© Alle Rechte vorbehalten
Betriebszeiten
Montag bis Freitag 08:30 - 17:00
